سفارش تبلیغ
صبا ویژن
 
خداوند ـ تبارک و تعالی ـ، شخصی را دوست دارد که در میان جمعیّت، بی آن که هرزه درایی کند و ناسزایی گوید، شوخ باشد، با تفکّرش تنها شود، با عبرت ها خلوت گزیند، و با نماز، شب زنده داری کند . [امام باقر علیه السلام]
 
امروز: سه شنبه 100 تیر 1

به مناسبت چاپ مجدد کتاب دشتسونی

توضیحات : یکم این که شعر ها از کتاب دشتسونی استاد فرج الله کمالی چاپ 1393 انتشارات نوید شیراز گزینش شده است . دوم که این مباحث  قرار بود به صورت سخنرانی پیرامون آن کتاب ارائه شود که چون امکانش فراهم نشد ، با حذف مواردجانبی ومثال های متعدد ، به صورت فشرده دراینجا می آورم . سوم  ، شعر ها را بر اساس رسم الخط پیشنهادی خودم نوشته ام و ممکن است از نظر نگارشی با اصل آن که در کتاب آمده ، متفاوت باشد  .

نه سی محضی که گـَرده ی گُل جهونی

نه سی که بَهزِ مَه تـُو آسمونی

همیشه گفتُمِ از باز می گُم

عزیزی ، سی که مالِ دشتسونی  /  ص 274

اگر اندک دقتی در شعر های استاد کمالی داشته باشیم ، متوجه می شویم که محور شعر و اندیشه ی ایشان عشق است .عشق به طبیعت و عشق به مردم . عشق به طبیعت ، در اشعار کمالی به بارزترین شکل آن در عشق به دشتستان نمود پیدا می کند تا جایی که شاید بتوان گفت مانیفست شعر های کمالی ، شعر دشتسون است :

... مثِ بَهلَو ورِ تُشنه ی که سی اَو لَهکِ عزیزی سی مو بَلکم بِختَر

مثِ خشکی سی غُراوی که وُ تیفونی دچارآویده بلکَم بیشتر

تو عزیزی سی مو عُنّا سی سِوَخ زارِ خِشَو   نم نمِ بارون رِختن

قدِ اَفتَو سی خصیلی که سیَه گیرِ کُنارآویده ، بلکَم بیشتر... / ص 89

ونمونه ی درخشان این عشق را در دشتسون نه دشتسون می بینیم :

...الا اِی دشتسون اِی یارِ جُونی

الا اِی نورِ چیش ، اِی زورِ زُونی

چه سَختِ  پُی تو بیدن و نه بیدن

چه سَختِ  بوتِ فهمیدن ، نه دیدن

نفَس که می کشی  می فهمِ لارُم

نمی وینُم خُوتِ دَور و دیارُم ... /ص 296

و از این نمونه ها بسیار می توان یافت :

... قسّم و دلُم که غیرِ حق هیچ نخواس

مو عاشقِ خاک دشتسونُم وُ خِلاص / ص434

اما عشق به مردم در اشعار کمالی با عشق به معشوق آغاز می شود . قمرو نامی آشنا برای همه ی دوست داران شعر بومی است . شعری ساده ، صمیمی و صرفاً عاشقانه  که شاعر از ظرافت های زبانی و عناصر بومی برای سرودن آن استفاده کرده است . شاید همین سادگی و بی پیرایگی شعر قمرو باعث شده که زبان دل مردم باشد و ورد زبان ها :

... وختی سِیلُم می کنی تَش می زنی جیگرُ مِ

اِی نمی خواسی مُنِ  سی چه نگفتی بُنِ جا ... /ص96

و عشق در کمالی جریان می یابد و همچنان بی پیرایه پیش می رود  :

سرِ پیری دو وُلا کردُمِ دل  زار و پریشون ، چه کنُم

بِلتَشِش دو کشه خُرنگ آویده ای بی دین و ایمون ، چه کُنم... / ص102

در شعر یاد گذشته ، عاشقانه ها جریان دارند اما از عناصر زیبایی بیشتری اعم از تشبیه ، استعاره و...  در آن استفاده شده است .

دوش تا دمِ صُو  غم تُو دلُم کُم سُرکِش بی

دل عین رِطَو  بی غمِ هجرِت گِنَکش بی ... / ص117

یا :

بی مُقَدما زِ وُ دل برقِ جمالِش مُنِ کُشت

خینِ دل گردَنشِ ، خواش و حلالِش ، مُنِ کُشت

رفته ویدُم سرِ تُو ، نَوگِ کنُم پاک و پِلِشت

وُ پِسَندَر دیدُمِش ، مینِ شِلالِش مُنِ کُشت ... /ص158

اینجا سوالی مطرح می شود و آن این که آیا اگر کمالی به همین شیوه ادامه می داد ، کمالی می شد ؟

کمالی با قمرو آغاز می شود اما با قمرو ادامه نمی یابد . عشق در او از معشوق فردی به معشوق اجتماعی بدل می شود و با درد  در هم می آمیزد و تا آنجا پیش می رود که عشق به انسان و بیان دردهای اجتماعی او ، راز ماندگاری کمالی را رقم می زند . این سیر تحول ، در اشعار کمالی قابل پیگیری است . بعد از طی مرحله ای که ابتدا از آن سخن به میان آمد ، در شعر های کمالی به مرحله ای می رسیم که عاشقانه ها با درد های اجتماعی گره می خورند و عاشقانه تمام نمی شوند و عشق به مردم ، جای عشق شخصی را پر می کند تا جایی که حتی وقتی از قمرو هم یاد می شود ،  فریادی می شنویم که  :

... بنده یِ هیشکه نیسی ، نپِ آزاد بگرد

مثِ کُه بو ورِ بادَل ، نه مثِ باد بگرد ... / ص207

واین عشق و درد و اعتراض آنچنان با هم گره می خورد که شاعر چاووشی سر می دهد . اینجاست که عشق به معنایی نو ، با بردی وسیع تر در اشعار کمالی جلوه گر می شود .

... چه خواشِ مَس کنی فصلِ بهاری

کنی تُو حالِ مَسّی بُلکُمی نی

دسِ خُوت غولکی شی اَو درآری

بخونی وَش یِ سینه ی کُرکُری نی ... /ص327

و اوج این آمیختگی را در شعر  « انجو » می توانیم ببینیم .

در فاصله ای که کمالی از قمرو به قمری می آید،  زبان شاعر نیز هم زمان به پختگی می رسد . شاعر در مدت سی ساله ی بین این دو شعر ، از سادگی به تصویر و تشبیه رفته و در اوج  پختگی اندیشه و زبان ، به استعاره رسیده است یعنی زیباترین نوع بیان اندیشه در شعر . از نگاه من ، کمالی هرچه از شعرهای عاشقانه ی صرف فاصله می گیرد و به شعرهای اجتماعی روی می آورد ، زبانش بیشتر استعاری می شود . با توجه به آنچه بیان شد باید تکرار کنم که شعر عاشقانه ی کمالی با سادگی آغاز شد . از ضرب المثل ها ، کنایات، تشبیهات ، طنز ظرافت ها و ظرفیت های بومی بهره گرفت و به استعاره رسید تا جایی که برای من که خواننده ی  شعرهای او هستم ، بسیاری از عناصر که شاید از دید شاعر استعاری نباشد را نیز استعاری می پندارم و این به دلیل روح استعاری بودن زبان کمال یافته ی استاد کمالی است .

... هیچ نگو ، کُرزنگرُو پشتِ در ِ

بچّه یلِ بچّه بَرو می خر ِ

سَر سیا دندون سفیدو بَتّر ِ

..................................................../ ص 109

یا شعر فریاد که غوغایی از تشبیهات و استعارات است ....

اگر آماری از شعرهای استعاری کمالی بگیریم ، درصد قابل توجهی از شعرهای ناب استاد استعاری هستند مثل اسپیک ، امسال گته ، دی لک تیک ، دکون ، کاشکنم ، فرتنگی ، پلورده ، انجو ، بهارمیا ، شروه و...و...و...

فرجام این که درشعر کمالی ، عشق با قمرو آغاز می شود و با قمری به اوج می رسد به تعبیری دیگر ،عشق در قمرو فقط عشق است اما هرچه به قمری نزدیک تر می شویم ، پختگی عشق نمایان تر است و شاملو وار با درد می آمیزد و درحقیقت ،  قمری ، عشق کمال یافته ی قمرو است .  کمالی دراین راه ، در پی قافیه نیست به این معنا که هرگاه بین قافیه و اندیشه احساس کرد یکی را باید فدا کند ، ابراهیم اندیشه اش ، اسماعیل قافیه را به خاک می افکند

... دل مو طالوِ دردِ ، کجا پُی صرفه می گَرد ِ ... / ص373

و درواقع

... نه خوفی دارِ وُ سیزن ، نه حبِّ تحل کُرچُوندن .../ ص367

نکته ی پایانی این که کمالی به تعداد شعرهایش ، برگ زرین و سند افتخار برای دشتستان امضا کرده است و نام دشتستان و نام کمالی همیشه مترادف اند .

کنگان – تیرماه 1393

_____________

 

این مقاله در اتحاد جنوب شماره ی 801 تاریخ 12 مرداد 1393 چاپ شده است .


 نوشته شده توسط محمد غلامی در دوشنبه 93/6/17 و ساعت 5:23 عصر | نظرات دیگران()
درباره خودم

ادبیات و فرهنگ
محمد غلامی
شعر ، خاطره ، مقاله و...

آمار وبلاگ
بازدید امروز: 11
بازدید دیروز: 105
مجموع بازدیدها: 354380
جستجو در صفحه

لینک دوستان
جمله های طلایی و مطالب گوناگون
لحظه های آبی( سروده های فضل ا... قاسمی)
بنارانه
اندیشه نگار
عصر پادشاهان
جوان ایرانی
جاده های مه آلود
دیباچه
طراحی سایت و تولید نرم افزار تحت وب
ل ن گ هــــــــک ف ش !
وبلاگ شخصی مهندس محی الدین اله دادی
•°•°•دختـــــــــــرونه هـــای خاص مــــــــــــن•°•°•
افســـــــــــونگــــر
بلوچستان
رایحه ی انتظار
پایگاه خبری تحلیلی فرزانگان امیدوار
اقلیم شناسی دربرنامه ریزی محیطی
سایت اطلاع رسانی دکتر رحمت سخنی Dr.Rahmat Sokhani
نغمه ی عاشقی
بهارانه
محمد جهانی
کانون فرهنگی شهدا
پژواک
پارمیدای عاشق
سایت مشاوره بهترین تمبرهای جهان دکترسخنیdr.sokhani stamp
****شهرستان بجنورد****
کلکسیون تمبرخانواده شهید محمدسخنی وجمیله رمضان
+O
سایت طنز و کاریکاتور دکتررحمت سخنی
ما با ولایت زنده ایم
عمو
سلام دوستان عزیزم به وبلاگ جبهه بیداری اسلامی خوش آمدید
طراوت باران
نیمکت آخر
تنهایی......!!!!!!
تعمیرات تخصصی انواع پرینتر لیزری اچ پی HP رنگی و تک رنگ و اسکنر
هستی تنهاااااا.....
►▌ رنگارنگ ▌ ◄
♥نقطه سر قبر♥
.: شهر عشق :.
تراوشات یک ذهن زیبا
پیامنمای جامع
بوی سیب
سایت روستای چشام
نرگس 1
فقط عشقو لانه ها وارید شوند
*×*عاشقانه ای برای تو*×*
رازهای موفقیت زندگی
دوره گرد...طبیب دوار بطبه...
برادران شهید هاشمی
شهداشرمنده ایم _شهرستان بجنورد
به تلخی عسل
عشق
@@@باران@@@
دریایی از غم
غدیریه
ऌ عاشق بی معشوق ऌ
گروه اینترنتی جرقه ایرانی
.:مطالب جدید18+ :.
غزل باران
wanted
آتیه سازان اهواز
دُرُخـــــــــــــــــــــــش
رویابین
اهلبیت (ع)،کشتی نجات ما...
کنیز مادر
نوری چایی_بیجار
روان شناسی * 心理学 * psychology
صاعقه
تینا!!!!
مهربانی
خیارج سرای من است
شَبـَــــــــــــــکَة المِشـــــــــــــکاة الإسلامیــــــــــة
مشق عشق ناز
سکوت پرسروصدا
دخترونه
ماه مهربان من
خودم وخودش

آشنایی با زبان تات
دلنوشته های یه عاشق!
علم نانو در زندگی
جامع ترین وبلاگ خبری
مهندسی پیوند ارتباط داده ها ICT - DCL
شایگان♥®♥
خواندنی های ایران جهان
احساس ابری
حرف های نگفته دلهای شکسته بارانی از غم
چیزهای جالب
متن ترانه ماندگارترین آهنگ های ایرانی
☻☺♫♪ دو دخـــــــتـــر ♣ ♠
به بهترین وبلاگ سرگرمی خوش امدید
جـــــــــــوکـ فــــــــــا
افسانه ی دونگ یی
محمدملکی
دوستانه
جوک و خنده
$عسل، شیرینی قلبها$
fazestan
زادگاهم بنارآبشیرین را دوست میدارم
قلب خــــــــــــاکی نوجوونی
Love
جزیره صداها
معماری
ساعت شنی
سایت گوناگون دکتر رحمت سخنی Dr.Rahmat Sokhani
طب پزشکی قانونی دکتر رحمت سخنی Dr.Rahmat Sokhani
طب سالمندان دکتررحمت سخنی Dr.Rahmat Sokhani
طب اورژانس دکتر رحمت سخنی Dr.Rahmat Sokhani
داستانهای واقعی روابط عمومی Dr.Rahmat Sokhani
لوگوی دوستان
پیوندهای روزانه
خبر نامه